Αποκλεισμός με ναλτρεξόνη

Ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι ασθένεια. Οι περισσότεροι άνθρωποι που πάσχουν από εθισμό στα ναρκωτικά δεν μπορούν να αναρρώσουν χωρίς ιατρική βοήθεια. Η θεραπεία για τον εθισμό στα ναρκωτικά συνίσταται σε τρία εξίσου σημαντικά σκέλη:

  • -φαρμακευτική αγωγή
  • -συμβουλευτική
  • -οικογενειακή υποστήριξη

Η ναλτρεξόνη είναι μια φαρμακευτική αγωγή που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του εθισμού στα οπιοειδή.

Η ναλτρεξόνη είναι ένας ανταγωνιστής οπιοειδών μακράς διάρκειας. Δρα αποκλείοντας τους υποδοχείς των οπιοειδών στον εγκέφαλο και με αυτόν τον τρόπο αποκλείει τη δράση της ηρωίνης και άλλων οπιοειδών. Τα άτομα που λαμβάνουν ναλτρεξόνη δεν περιέρχονται σε κατάσταση ευφορίας (δεν «ανεβαίνουν») όταν λαμβάνουν ηρωίνη. Η ναλτρεξόνη δεν προκαλεί ούτε ευφορία ούτε νέο εθισμό. Γι’ αυτόν τον λόγο η ναλτρεξόνη δεν αποτελεί θεραπεία υποκατάστασης, καθώς δεν υποκαθιστά μια εθιστική ουσία με μια άλλη (μεθαδόνη ή βουπρενορφίνη/Subutex). Η ναλτρεξόνη δεν είναι εθιστική και, κατά συνέπεια, όταν διακόπτεται η λήψη της δεν εκδηλώνεται σύνδρομο στέρησης.

Η θεραπεία με ναλτρεξόνη αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τα άτομα που έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία το στάδιο της αποτοξίνωσης από τα οπιοειδή και έχουν ισχυρή θέληση να παραμείνουν καθαροί. Το πρόγραμμα ναλτρεξόνης αποτελεί το πλέον κατάλληλο μέτρο προφύλαξης για την αποφυγή τυχόν υποτροπών. Ωστόσο, η ναλτρεξόνη δεν είναι θαυματουργό φάρμακο. Η επιτυχία της θεραπείας με ναλτρεξόνη εξαρτάται επίσης από τη συμμόρφωση του ασθενή με τη θεραπεία και από την υποστήριξη που του παρέχεται.

Η ναλτρεξόνη δεν θεραπεύει την έντονη επιθυμία για τα ναρκωτικά. Γι’ αυτόν τον λόγο αλλά και για να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα από τη θεραπεία με ναλτρεξόνη, συνιστάται στους ασθενείς να συμμετέχουν παράλληλα σε πρόγραμμα θεραπείας που αντιμετωπίζει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχολογική διάσταση του εθισμού. Επιπλέον, συνιστάται στους ασθενείς να παραμείνουν μακριά από χώρους με άμεση πρόσβαση σε ναρκωτικά.

Η θεραπεία με ναλτρεξόνη δεν είναι κατάλληλη για όλους τους χρήστες ναρκωτικών. Υπάρχουν δύο βασικά κριτήρια που καθιστούν έναν ασθενή κατάλληλο για το πρόγραμμα ναλτρεξόνης.

  1. Η αποχή από τα οπιοειδή τουλάχιστον 7-10 ημέρες πριν από την έναρξη της θεραπείας. Η εξέταση ούρων για οπιοειδή πρέπει να είναι αρνητική. Ο υποψήφιος πρέπει να περάσει ένα τεστ πρόκλησης με ναλοξόνη στο πλαίσιο του οποίου του χορηγείται ναλοξόνη (ανταγωνιστής οπιοειδών με βραχεία διάρκεια δράσης) με ενδοφλέβια ένεση και στη συνέχεια, παρακολουθείται για τα επόμενα 20 λεπτά για ενδεχόμενα σημεία στέρησης. Αν δεν εκδηλωθεί κάποιο σύνδρομο στέρησης σημαίνει ότι το σώμα είναι καθαρό από οπιοειδή. Ειδάλλως, υπάρχει υψηλός κίνδυνος να εκδηλωθεί άμεσα οξύ σύνδρομο στέρησης μετά τη λήψη πλήρους δόσης ναλτρεξόνης.
  2. Το άτομο δεν πρέπει να πάσχει από συνυπάρχουσες παθήσεις στο ήπαρ, όπως οξεία ηπατίτιδα ή κίρρωση.

Αποκλεισμός με ναλτρεξόνη

Η ναλτρεξόνη κυκλοφορεί σε μορφή δισκίου, ένεσης βραδείας αποδέσμευσης (depot) ή εμφυτεύματος.

Η δόση συντήρησης της ναλτρεξόνης είναι 50 mg ημερησίως. Η συμμόρφωση με την από του στόματος λήψη της αγωγής δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση για ορισμένους ασθενείς. Η ενέσιμη μορφή βραδείας αποδέσμευσης είναι μια ειδικά σχεδιασμένη, αποστειρωμένη, ελαιώδης μορφή ναλτρεξόνης για ενδομυϊκή χορήγηση. Η ναλτρεξόνη αποδεσμεύεται αργά για ένα μήνα. Το πλεονέκτημα του χρόνου αποδέσμευσης της ουσίας είναι ότι δεν παρουσιάζονται χειρουργικές επιπλοκές.

Τα εμφυτεύματα ναλτρεξόνης έχουν τη μορφή μικρών σφαιριδίων και τοποθετούνται υποδόρια χαμηλά στην κοιλιακή χώρα. Τα εμφυτεύματα αποδεσμεύουν ελεγχόμενη ποσότητα ναλτρεξόνης στον οργανισμό του ασθενούς για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η ανασταλτική δράση ενάντια στα οπιούχα εξαρτάται από το είδος του εμφυτεύματος και μπορεί να διαρκέσει για 2, 3, 6 και 12 μήνες. Η εμφύτευση ενός σφαιριδίου είναι μια μικρή χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Γίνεται μια μικρή τομή 1,5cm, τοποθετείται το εμφύτευμα και στη συνέχεια το τραύμα κλείνει με δύο ράμματα. Η επέμβαση διαρκεί μόλις 10 λεπτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να δημιουργηθεί τοπική φλεγμονή στο σημείο του εμφυτεύματος, η οποία αντιμετωπίζεται εύκολα με αντιβιοτικά ή αντιφλεγμονώδη.

Το πλεονέκτημα του εμφυτεύματος είναι ότι διασφαλίζει τη συμμόρφωση του ασθενούς με τη θεραπεία καθώς δεν χρειάζεται πια να θυμάται να λαμβάνει το δισκίο κάθε μέρα. Η ναλτρεξόνη παρέχει στον ασθενή συνεχή προστασία από τα οπιοειδή και αυτός ακριβώς ο σημαντικός παράγοντας είναι που δίνει τη δυνατότητα στον υπό ανάρρωση ασθενή να απεξαρτηθεί από τα οπιούχα. Συμβουλεύουμε τους ασθενείς μας να ανανεώνουν τα εμφυτεύματα κάθε τρίμηνο για τουλάχιστον 12 μήνες μετά το εξιτήριο από την κλινική. Η θεραπεία με ναλτρεξόνη μπορεί να διαρκέσει για μήνες ή και χρόνια, για όσο δηλαδή χρειαστεί για να αποτραπούν τυχόν υποτροπές. Η διάρκεια της θεραπείας διαφέρει ανάλογα με τις ανάγκες των επιμέρους ατόμων.

Συνήθως η ναλτρεξόνη είναι καλώς ανεκτή. Ωστόσο, έχει ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι μεταξύ άλλων: ήπιες διαταραχές του ύπνου, άγχος, δερματικά εξανθήματα, ναυτία, ανορεξία, μειωμένη ενέργεια, πονοκέφαλος. Τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα συνήθως παρουσιάζονται κατά την πρώτη εβδομάδα της θεραπείας.

Ο ασθενής που λαμβάνει ναλτρεξόνη θα πρέπει να ενημερώνεται για τα εξής:

  1. Το χρονικό διάστημα που λαμβάνει τη συγκεκριμένη θεραπεία, τα οπιοειδή αναλγητικά δεν μπορούν να δράσουν στον οργανισμό του αφού η ναλτρεξόνη αναστέλλει τους υποδοχείς οπιοειδών. Εάν, για κάποιο λόγο, το άτομο αυτό χρειάζεται ισχυρά αναλγητικά, πρέπει να του συνταγογραφεί ένα διαφορετικό είδος. Το άτομα συνιστάται να έχει μαζί του πάντα μια κάρτα υγείας στην οποία θα αναγράφεται ότι λαμβάνει ναλτρεξόνη, έτσι ώστε σε περίπτωση ανάγκης να μπορεί να πληροφορηθεί σχετικά το εκάστοτε ιατρικό προσωπικό.
  2. Υπάρχει κίνδυνος υπερβολικής δόσης. Όταν ένα άτομο ακολουθεί πρόγραμμα χορήγησης ναλτρεξόνης, δεν μπορεί να περιέλθει στην επιθυμητή κατάσταση ευφορίας (το λεγόμενο «ανέβασμα») με τη «συνηθισμένη» δόση ηρωίνης. Ωστόσο, αν αυξάνει συνεχώς τη δόση ηρωίνης, διατρέχει κίνδυνο υπερβολικής δόσης, ο οποίος εγείρεται αν το άτομο λάβει τη «συνηθισμένη» δόση ηρωίνης αφού παραλείψει μία δόση ναλτρεξόνης ή αφού διακόψει εντελώς τη θεραπεία με ναλτρεξόνη. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της μειωμένης ανοχής.

Το πρόγραμμα ναλτρεξόνης είναι πιο αποτελεσματικό όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με μια ολοκληρωμένη θεραπευτική αγωγή, όπως με προγράμματα ψυχολογικής απεξάρτησης, ψυχολογικής θεραπείας, συμβουλευτικής και ομαδικής θεραπείας.

Σήμερα το πρόγραμμα ναλτρεξόνης θεωρείται η πλέον αποτελεσματική θεραπεία ως μέσο προφύλαξης αλλά και ανάρρωσης από τον εθισμό σε οπιοειδή ναρκωτικά.